William White (ex-BIB): "Er is geen plan B"

William White (ex-BIB): "Er is geen plan B"

"Het zou me verbazen als verdere moeilijkheden in de banksector uitblijven", zegt William White. Deze econoom is niet de eerste te beste. Hij geniet vandaag wereldwijd aanzien door tijdig gewaarschuwd te hebben voor alle ellende. Maar toen wou er niemand luisteren. Nu wel.

"Ik voel me gerehabiliteerd", zegt William White. Jarenlang trok hij als hoofdeconoom van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB, de bank der centrale banken) tevergeefs van leer tegen de foute beleidskeuzes en broeiende excessen op de financiële markten. Slecht functionerende kredietagentschappen, de wanpraktijken op de Amerikaanse hypotheekmarkt, de zelfgenoegzaamheid bij investeerders, de risico's van een te laks geldbeleid... Het stond de voorbije jaren allemaal in de rapporten van White en zijn BIB-team, toch voor wie het lezen wou. "Er was heel veel weerstand tegen ons standpunten. De wereld was in ontkenning", zegt White vandaag.

De crisis lijkt intussen onder controle. Vindt u ook dat het herstel sterker uitpakt dan verwacht?
White: "Het zeer soepele geldbeleid, de fiscale stimuli en het heraanvullen van de voorraden doen nu hun werk. Maar zullen daarna de private bestedingen op een duurzame manier de rol overnemen? Daar heb ik grote twijfels bij. Vooral in de Angelsaksische landen zijn de gezinnen nog maar begonnen met het afbouwen van hun schulden. Ik ben dus niet overtuigd van een duurzaam herstel. De massale schuldopbouw van de voorbije 20 jaar, dat corrigeer je nu niet op 18 maanden tijd."

Is die schuldafbouw verenigbaar met economische groei?
White:"Ik hoop het, maar het wordt niet gemakkelijk. Want naast de gezinnen moeten ook de banken een overmatige schuldenpositie afbouwen. Aan de ene kant hebben we dus mensen die niet willen lenen, aan de andere kanten hebben we banken die niet kunnen ontlenen. Dat schetst niet meteen een rooskleurig vooruitzicht. Of dat impliceert dat een nieuwe recessie onafwendbaar is? Dat is bijna onmogelijk te voorspellen. Je mag hopen dat de monetaire en budgettaire stimuli de economie stabiliseren, maar dat is niet gegarandeerd. Het is best mogelijk dat dalende gezinsbestedingen een nieuwe dip uitlokken, gevolgd door een nieuwe langere periode van trage groei."

Het debat komt om gang hoe de centrale banken en overheden de stimuli moeten afbouwen. Hoe luidt uw advies voor deze exit-strategieën?
White: "We hebben enkele groene scheuten in de economie gezien, en we springen meteen al naar de exitstrategie. Momentje. We slaan een paar stappen over. Wat als er geen duurzaam herstel komt? Hoe ziet plan B eruit? Als de globale economie niet op een robuuste manier herstelt, willen de beleidsmakers en centrale bankiers dan nog meer geld in de economie pompen? En wat zijn de argumenten om dat wel of niet te doen? Die discussie mis ik vandaag. We hebben geen plan B. We kunnen eventueel nog meer stimuli aan de economie toedienen, maar als dat ook niet meer werkt, is een diepere recessie nodig om een duurzaam herstel mogelijk te maken."

Is het ergste voorbij in de banksector?
White: "Het zou me verbazen als verdere moeilijkheden in de banksector uitblijven. De sector heeft zich niet alleen verbrand aan slechte Amerikaanse hypotheken. Het probleem zit veel dieper. Heel wat banken zitten ook tot over hun oren in commercieel vastgoed, dat ook fors in waarde aan het dalen is. Nog eens: we leven in de nadagen van een periode waarin krediet heel vlot verkrijgbaar was, en waarbij er verschrikkelijk veel slechte leningen zijn toegekend."

Daan Killemaes